Γεννήθηκε στη Νάξο, όπου και μορφώθηκε με δάσκαλο τον αδελφό
του Αγίου Κοσμά, αρχιμανδρίτη Χρύσανθο Αιτωλό. Υπήρξε ευφυής και ενάρετος με
πολλά χαρίσματα. Μόνασε στην Ι.Μ. Χρυσοστόμου Νάξου και αργότερα στο Άγιο Όρος,
διακόνησε στη Μονή Διονυσίου όπου εκάρη μοναχός. Έζησε οσιακά με ησύχιο και
ασκητικό βίο σε κελί, όπου μελετούσε τις θεόπνευστες Γραφές και συνέγραφε πολλά
θεολογικά, ποιμαντικά, Λειτουργικά και ασκητικά βιβλία, όπως τον «Συναξαριστή»,
το «Εορτοδρόμιον», το Πηδάλιο, τη «Νέα Κλίμακα», τη Φιλοκαλία, τον «Αόρατο
Πόλεμο» και άλλα.
Ο θεοφόρος Νικόδημος υπήρξε νεοφανής Άγιος, σοφός Διδάσκαλος
της ευσεβείας και των μοναστών θεοειδής διδάσκαλος, Μέγας συγγραφέας της
Ορθόδοξης Εκκλησίας.
Ἀπολυτίκιον.
Ἦχος γ'.
Τὴν ὡραιότητα.
Σοφίας χάριτι, Πάτερ, κοσμούμενος, σάλπιγξ θεόφθογγος ὤφθης τοῦ Πνεύματος καὶ ἀρετῶν ὑφηγητής, Νικόδημε
θεηγόρε· πᾶσι γὰρ παρέθηκας σωτηρίας διδάγματα, βίου καθαρότητος διεκφαίνων τὴν ἔλλαμψιν, πλούτῳ τῶν ἐνθέων σου λόγων, δι’ ὧν ὡς φῶς τῷ κόσμῳ ἔλαμψας.
Ἕτερον. Ἦχος α'.
Τῆς ἐρήμου
πολίτης.
Τὸν τοῦ Ἄθω φωστῆρα καὶ τῆς Νάξου τὸ βλάστημα καὶ Ἐκκλησίας ἁπάσης τὸν θεόπνουν διδάσκαλον, Νικόδημον τιμήσωμεν πιστοί, ὡς ἔμπλεον σοφίας θεϊκῆς· διδαχὰς γὰρ οὐρανίους καὶ δαψιλεῖς, βλυστάνει τοῖς κραυγάζουσι· δόξα τῷ σὲ δοξάσαντι Χριστῷ, δόξα τῷ σὲ στεφανώσαντι, δόξα τῷ χορηγοῦντι διὰ σοῦ ἡμῖν τὰ πρόσφορα.
Ἐκ τῆς Ἱερᾶς Μονῆς